Yarıda Durdurabildiğin Hareket: Katanın Tam Kararlılığının Öğretmediği Şey

Kata baştan sona kararlılık üzerine kuruludur. Adım atarsınız, kalça devreye girer, teknik yerine oturur ve o an bedeninizdeki her şey tek bir yöne gider. Bu niteliğin dojoda bir adı vardır ve bilerek çalışılır. Çoğu kişi için antrenmanın en tatmin edici kısmı da budur.

Dojonun dışında ise sizi güvende tutan beceri çoğu zaman bunun tam tersidir. Girmek değil, girdiğiniz hareketi yarıda kesebilmek. Öne çıkıp geri çekilebilmek. Ellerinizi kaldırıp indirebilmek. Hareketin ortasında, durumun sandığınız gibi olmadığına karar verebilmek.

Kata bunun provasını yapmaz.

Gaz değil, fren

Gerçek durumlar yaşanırken belirsizdir. Arkanızdan hızlı adımlarla gelen kişi genellikle otobüse yetişmeye çalışan biridir. Kasada sesini yükselten adam çoğunlukla kimseye dokunmayacaktır. Kolunuzu tutan arkadaşınız şaka yapıyordur.

Eğer öğrendiğiniz tek tepki tam kararlılıksa, birkaç ayarı olması gereken bir dünyada tek ayarla dolaşıyorsunuz demektir. Yarıda durdurabilmek, erken tepki vermenizi mümkün kılar. Çünkü geri alabildiğiniz bir hareketin size maliyeti yoktur.

Geri alınabilir hareketin asıl değeri budur: harekete geçme eşiğinizi düşürür. Duramayan insan emin olmayı bekler, emin olmak da genellikle geç gelir.

İkinci bir sebep daha var. Durduramadığınız şeyi ayarlayamazsınız da. Güvenlik, sizi oradan uzaklaştıracak en az şeyi yapmaktır ve o en az şey duruma göre değişir. Bir adım geri, açık bir el, net bir cümle, bir adım daha geri, tamamen uzaklaşmak. Bunların her biri durabileceğiniz bir yer olmalı; başladığında sonuna kadar akan bir zincirin halkası değil.

Katanın size gerçekten verdiği şey

Bunların hiçbiri katanın yanlış olduğu anlamına gelmez. Kata yapıyı öğretir: ağırlığınızın nerede durduğunu, kalçanın nasıl öncülük ettiğini, kuvvetin dağılmadan bağlı bir bedenin içinden nasıl geçtiğini. Bir hareketi etkili kılan şey bu yapıdır ve çekingen çalışarak öğrenilmez.

Katanın kurmadığı şey, hareketin üstündeki karar katmanıdır. Dojoda karar siz başlamadan önce verilmiştir; her adımı form zaten onaylamıştır. Hayatta ise karar, eksik bilgiyle, siz hareket ederken verilir.

Dürüst özet şu: kata size hareketin kalitesini verir. Devam edip etmeme kararını vermez. O ayrı çalışılır ve çoğu kişi hiç çalışmaz.

Durmayı çalışmak

Bunu partnersiz ve tehlikeli hiçbir şey uydurmadan çalışabilirsiniz.

• Bildiğiniz bir kata dizisinin ilk hareketini yarım mesafede yapın ve başladığınız yere dönün. Teknik tamamlanmasın, hedef olmasın. Sadece gidip gelin.
• Aynı hareketi üç kez, farklı anlarda durmaya karar vererek yapın: en başta, ortasında, sona yakın. Geç durmanın ne kadar zor olduğunu fark edin.
• Geri adımı tek başına çalışın, uzaklaşmak da yaklaşmak kadar kendiliğinden olana kadar. Çoğu kişinin yüzlerce ileri tekrarı, neredeyse hiç geri tekrarı yoktur.
• Sesi ekleyin. Normal tonda kısa ve net bir cümle, geri adımla birlikte. Sonra adımsız aynı cümle. Sonra cümlesiz adım. Üç ayrı araç, tek paket değil.

Amaç tereddüt değil. Tereddüt, başlayamamaktır. Bu ise tam tersi: temiz başlayıp fikrini değiştirebilme hakkını elde tutmak. Bedende bu ikisi çok farklı hissettirir.

Sıralama değişmiyor

Yukarıdakilerin hepsi, kişisel güvenliğin değişmeyen sırasının içinde durur. Erken fark et. Mesafeyi koru. Net konuş ve oradan ayrıl. Fiziksel tepki en son çaredir, amacı kurtulup uzaklaşmaktır; kazanmak ya da birine ders vermek değildir.

Antrenmanın size ne verdiği konusunda kendinize karşı dürüst olun. Birkaç aylık ders dengenizi, duruşunuzu ve bir şeyleri ne kadar erken fark ettiğinizi iyileştirir. Şiddetli bir saldırıyı yönetmenizi sağlamaz; aksini söyleyen biri size bir şey satıyordur. Antrenman riski azaltır, ortadan kaldırmaz ve kimse size güvenlik sözü veremez.

Bir durum sizi korkuttuysa, takip edildiğinizi hissediyorsanız ya da bir şey çoktan yaşandıysa 112'yi arayın. Bu abartı değil, doğru tepkidir. Acil servisler boşa çıkan bir çağrıyı almayı her zaman tercih eder.

Bir yıl sonra ne değişiyor

Öğrencilerin fark ettiği değişim, korkutucu biri olmaları değildir. Tepki yelpazelerinin genişlemesidir. Eskiden iki seçenekleri vardı, görmezden gelmek ya da yükseltmek; şimdi altı seçenekleri var ve yenilerin çoğu küçük: yön değiştirmek, bir adım geri, tek bir cümle, karşıya geçmek, bir dükkâna girmek.

Frenin size verdiği şey bu genişleme. Sessiz, gösterişsiz ve antrenmanın gerçekten kullanılan kısmı.

Gelin, görün

Kartal Karate Akademisi, Yakacık Spor Kulübü, Spor Cd. No:4, Cumhuriyet Mahallesi, 34876 Kartal, İstanbul adresinde çalışıyor. Eğitmenler Sensei Behzad Yaghoubian ve Sensei Homa Yaghoubian. Çocuk karate, yetişkin karate, kendini savunma ve kondisyon programlarımız Pazartesi'den Cumartesi'ye 09:00 ile 21:00 arasında.

İlk ders ücretsiz, karar vermeden önce kenardan izleyebilirsiniz. Kayıt için karatekartal.fit/tr/register, ya da +90 501 366 56 30 ve +90 544 373 74 79.