Arkadan Yakalanmak: Bir Kucaklamayı Kaçışa Çeviren Mekanik
Ne olduğunu görmeden gelen an
Önden gelen bir yakalamada en azından bir yüz okuyabilir, bir anlık uyarı payınız olur. Arkadan gelende ikisi de yoktur. Kollarınız bir anda kısılmış, ayaklarınız beklediğiniz yerde değildir; ilk yarım saniye sadece ne olduğunu anlamaya gider. Bu yazı tam o yarım saniyeyle ve sonrasındaki saniyelerle ilgili — birini yenmekle değil, bedeninizin yapısını kullanarak bir kavramayı geçebileceğiniz bir boşluğa çevirmekle.
Aşağıdaki her şey, diğer kendini savunma durumlarındaki aynı başlangıç noktasını varsayıyor: önce kaçınma gelir. Varsa önceki uyarı işaretlerini okuyun, birinin sizi görmeden yaklaşabileceği yerlerde mesafenizi koruyun ve bir durum size yanlış geldiği an oradan ayrılın. Arkadan bir kavrama genellikle o önceki fırsatların geçtiği anlamına gelir. Geriye kalan şey mekaniktir.
Kavrama neden göründüğünden güçlü, nerede zayıf
Kollar kısılmış olsun olmasın, arkadan gelen bir kucaklama size en iyi araçlarınızı aldığı için tam ve çaresiz hissettirir: elleriniz, karşınızdakini görme imkânınız ve kendi ayaklarınızın nerede olduğu hissi. Ama her kavramanın bir yapısı vardır ve her yapının zayıf bir ekseni.
Biri sizi arkadan yakaladığında hemen hemen her zaman iki şey doğrudur.
- Kavrayış en güçlü şekilde tam düz arkaya, kendi göğsüne doğrudur ve kalçalarınız o hattan çıktığı anda zayıflar
- Karşınızdakinin tabanı sizi geriye çekmek için ayarlanmıştır, siz kollarının içinde dönerken değil
İkinci nokta güçten çok daha önemlidir. Biri ellerini gerçek bir kuvvetle birbirine kilitleyebilir ve yine de kalçalarınız döndüğü anda kontrolü kaybedebilir, çünkü o kavrayış bir çekmeye direnmek üzere kurulmuştur, bir dönüşe değil. Bu, herhangi bir kavramadan kurtulmanın arkasındaki aynı ilkedir: kaldıraç güçten üstündür ve kaldıraç kasta değil açılarda yaşar.
Önce taban, sonra açı
Her şeyden önce tabanınızı yeniden altınıza alın. Arkadan yakalanmak genellikle ağırlığınızı öne ya da arkaya kaydırır ve dar, yüksek bir duruş ayaklarının altından çekilmesi en kolay şeydir. Dizlerinizi kırın, ağırlığınızı alçaltın ve mümkünse duruşunuzu genişletin. Bu tek başına iki şey yapar: sizi kaldırmayı ya da taşımayı zorlaştırır ve kalçalarınıza dönebileceği sağlam bir zemin verir.
Tabanınız oturduktan sonra kaçışın tamamı dönüştür. Kavramaya karşı düz öne çekmek yerine kalçalarınızı bir yana sürün. Kavrayışın gücü düz arkaya çalıştığı için yana dönmek sizi kavramanın güçlü olduğu tek hattan çıkarır. Kolları alt etmiyorsunuz; onların direnmek üzere kurulduğu yönden basitçe çıkıyorsunuz.
Kollarınız serbestse dönüş için onları kullanın, başınızı ve boynunuzu koruyun; parmakları tek tek ayırmaya çalışmayın, bu neredeyse hiç işe yaramaz ve sahip olduğunuz tek şeyi, saniyeleri, harcar. Kollarınız kısılmışsa dönüş kalçalarınızdan, dizlerinizden ve ayaklarınızdan gelmek zorundadır — ağırlığınızı düşürün, bir ayağınızı yana basın ve gövdenizden dönün.
Boşluktan sonra ne gelir
Dönüş durumu bitirmez, bir boşluk açar. O yarım saniyenin değeri tamamen onunla ne yaptığınızda saklıdır: hareket edin, durup değerlendirmeyin. En yakın kalabalık yere, aydınlık bir kapı önüne, bir dükkâna, hareket halindeki bir yola gidin. Telefonunuz varsa ve hareket halindeyken kullanabiliyorsanız kullanın. Türkiye'de polis, sağlık ve itfaiye için numara 112'dir ve olanı tam olarak kavramadan önce bile yanınızdan geçen birine yüksek sesle söylemeye değer — "112'yi arayın" demek, açıklamaya çalışmaktan çok daha hızlıdır.
Bağırmak da burada önemlidir. Arkadan bir kavrama o kadar şaşırtıcıdır ki birçok insan sessizleşir, oysa faydalı olan tam tersidir. Kısa, yüksek bir komut — dur, yardım edin, polisi arayın — iki şey yapar: kavrayışın kendiliğinden gevşemesine yol açabilir ve yakındaki herkesin dikkatini çeker.
Antrenman neyi değiştirir, neyi değiştirmez
Bu dönüşü sınıfta çalışmak, hareketin kendisinden daha önemli iki şey inşa eder: baskı altında ağırlığınızı düşürüp duruşunuzu genişletme alışkanlığı ve çekmek yerine dönme refleksi. İkisi de daha önce hiç çalışılmamışsa adrenalinin kötü şekilde bozduğu motor örüntülerdir; çalışılmışsa ikisi de makul ölçüde ayakta kalır.
Antrenmanın yapmadığı şey bir sonucu garanti etmektir. Birkaç ders, hatta yıllarca süren dersler bile, kimseyi daha büyük, daha güçlü ya da daha kararlı bir saldırganı kontrol edebilir hale getirmez. Buradaki dürüst hedef daha dar ve daha kullanışlıdır: kötü bir durumun içinden geçebileceğiniz bir boşluğa dönüşme ihtimalini artırmak ve o boşluğu bulma süresini kısaltmak. Amaç kazanmak değil, kaçmaktır.
Bunun oturduğu yer
Bu, kimsenin elleri üzerinize değmeden çok önce başlayan çok daha büyük bir resmin tek bir parçası — sokağı okumak, nerede durduğunuzu seçmek, kelimelerden önce beliren rahatsızlık hissine güvenmek. Tabanı, dönüşü ve ikisini de destekleyen alışkanlıkları, sadece okumakla kalmayıp mekaniği gerçekten hissedebileceğiniz bir ortamda kurmak isterseniz, Kartal Karate Academy tam bu yüzden ücretsiz bir deneme dersi sunuyor. Bir dersin neleri kapsadığını görmek ve kayıt olmak için karatekartal.fit/tr/register adresine bakabilirsiniz.





