Önce Kulaklarınız Fark Eder: Erken Uyarı Duyusu Olarak İşitme

Kişisel güvenlikle ilgili öğütlerin neredeyse tamamı gözler için yazılır. Başını kaldır. İleriye bak. Kapı girişini kontrol et. Bunlar iyi tavsiyeler ama yalnızca önünüzdeki dünyayı anlatır. Geri kalanını kulaklarınız kapatır ve bunu, siz onları bir yöne çevirmek zorunda kalmadan, sürekli yapar.

Bunu doğru anlamakta fayda var; çünkü işitme, çoğu insanın günün tam da en işine yarayacağı saatlerinde sessizce kapattığı duyudur.

Ses erken gelir ve her yönden gelir

Görmenin bir alanı vardır. Kabaca önünüzde geniş bir yay görürsünüz, bunun yalnızca küçük bir merkez bölümü nettir ve arkanızı hiç görmezsiniz. İşitmenin bu anlamda bir alanı yoktur. Ses her yönden iki kulağınıza birden ulaşır; beyniniz iki taraf arasındaki minik varış zamanı ve şiddet farkını karşılaştırarak sesin yaklaşık olarak nereden geldiğini söyler.

Bu karşılaştırma hızlıdır ve bilinçli çaba gerektirmez. Arkanızda yaklaşan ayak seslerini fark etmeye karar vermezsiniz. Önce fark edersiniz, ne fark ettiğinizi ancak sonra çözersiniz.

Bundan iki pratik sonuç çıkar.

• İşitme, arkanızdaki alanın tek sürekli kapsamıdır; yani bakarak yönetemediğiniz alanın.
• Bir şeyin değiştiğine dair ilk ipucunu genellikle işitme verir; bunu doğrulayan baş çevirme ikinci sırada gelir.

Bu sıralama önemlidir. İşe yarayan beceri, sesi doğru tanımlamak değildir. Sesin size erkenden bir baş çevirme kazandırmasına izin vermektir; hâlâ mesafe varken ve hâlâ güzergâhınızı değiştirecek vaktiniz varken.

Stres işitmeye ne yapar

Gerçek bir adrenalin tepkisi sırasında işitme de tıpkı görme gibi daralır. İnsanlar seslerin yassılaştığını, uzaklaştığını ya da tamamen kesildiğini anlatır; sonrasında kendilerine ne söylendiğini hatırlayamazlar. Bu normal bir tepkidir, kişisel bir başarısızlık değildir; ve geç kalındığında berrak düşünmeyi ummak yerine erken bilgiye güvenmek için bir sebep daha sunar.

Buradaki ders, kişisel güvenliğin geri kalanıyla uyumludur. Duyularınızın size erken verdiği her şey, iş yakınlaştıktan sonra yapmayı umduğunuz her şeyden çok daha değerlidir. Mesafe ve erken bir çıkış, işin tamamıdır. İşitme, ikisini de satın almanın en ucuz yollarından biridir.

Kulaklık meselesi, dürüstçe

Bu konunun dürüst hâli kulaklık takmayın değildir. İnsanlar İstanbul'da gidiş dönüş bir buçuk saat yol gidiyor; o yolu sessizlikte geçirin demek kimsenin uymadığı bir öğüttür.

Dürüst hâli şudur: kulaklık, farkındalığı konfora değişir ve bu takas görmezden gelinmek yerine yönetilmeye değer.

• Takas, gündüz kalabalık ve aydınlık bir caddede en küçüktür; gece sessiz bir sokakta, alt geçitte, apartman merdiveninde ya da otoparkta en büyüktür.
• Gürültü engelleme, sesi kısmaktan çok daha fazlasını siler. Motorları, ayak seslerini ve kapıları taşıyan alçak arka plan katmanını kaldırır.
• Tek kulaklığı çıkarmak göstermelik değil, gerçek bir iyileşmedir; çünkü sesin hangi yönden geldiğini ayırt etme yeteneğinizi geri verir.
• Yolculuğun son birkaç dakikası, yani duraktan veya metro çıkışından apartman kapınıza kadar olan kısım, tamamen orada olmaya en çok değen dakikalardır.

Havayı da anmak gerek. Kapüşona vuran yağmur, rüzgâr ve kulakların üstüne kadar çekilmiş kalın bir kışlık mont duyduğunuzu azaltır; üstelik bunlar erken kararan akşamlarla aynı mevsimde gelir. O akşamlarda daha az duyacağınızı baştan hesaba katın.

Derste gerçekte ne çalışıyoruz

Derste işitmeyi bir süper güç gibi çalışmıyoruz, çünkü öyle bir şey değil. Antrenmanın değiştirdiği şey, erken bir sinyalle ne yaptığınızdır.

• Durmadan dönüp bakmak; böylece kontrol size hiçbir şeye mal olmaz ve sizi hiçbir şeye bağlamaz.
• Önce alan açmak; alana ihtiyaç olup olmadığına karar vermeden önce.
• Güzergâh seçeneklerini açık tutmak; böylece küçük bir yön değişikliği her zaman elinizin altındadır.
• Kararlı bir ses tonu çalışmak; sesiniz hem bir sınır hem de başkalarının dikkatini çekmenin bir yoludur.

Şunu açıkça söylemek gerekir: bunların yapmadığı şey de var. Birkaç ders kimseye şiddetli bir karşılaşmayı kazandırmaz ve bu sayfadaki hiçbir şey güvenlik vaadi değildir. Öğrettiğimiz her fiziksel teknik, kurtulup uzaklaşmakla ilgilidir; kalıp bir hesabı kapatmakla değil. Kendinizi güvende hissetmiyorsanız kalabalık ve aydınlık bir yere gidin ve 112'yi arayın.

Bu hafta deneyebileceğiniz küçük bir alışkanlık

Bir hafta boyunca, eve yürüyüşünüzün son bölümünde, indiğiniz yerden kapınıza kadar kulaklığınızı çıkarın. Endişeyle etrafı taramayın, tehdit aramayın. Sadece kulaklarınızın üstünde o katman olmadan yürüyün ve hiçbir şey olmazken çevrenizin nasıl bir sesi olduğunu fark edin.

Çoğu kişi birkaç gün içinde normalin nasıl bir sesi olduğunu duymaya başladığını söyler. Olağandışı olanın fark edilebilmesinin tek sebebi budur. Asıl beceri budur ve hiçbir maliyeti yoktur.

Gelin birlikte çalışalım

Kartal Karate Akademisi'nde farkındalık, mesafe ve sakin karar verme, hem çocuk gruplarımızda hem de yetişkin kendini savunma derslerimizde her fiziksel tekniğin önünde gelir. Sensei Behzad Yaghoubian ve Sensei Homa Yaghoubian, Pazartesi'den Cumartesi'ye 09:00 ile 21:00 arasında Yakacık Spor Kulübü, Spor Cd. No:4, Cumhuriyet Mahallesi, Kartal, İstanbul adresinde ders veriyor.

İlk ders ücretsiz; yani karar vermeden önce nasıl anlatıldığını görebilirsiniz. Deneme dersi için karatekartal.fit/tr/register adresinden kayıt olun ya da +90 501 366 56 30 veya +90 544 373 74 79 numaralarını arayın.